ထိုင်းပြည်က referral agreement တွေမှာ အကုန်ဆုံးဖြစ်နေတတ်တဲ့အချက်က ရာခိုင်နှုန်းမဟုတ်ပါဘူး။ 'ငွေပေးရမယ့်အချိန်' ဆိုတဲ့ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းတည်းက သင့်ရဲ့ အကျိုးအမြတ်တစ်ခုလုံးကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ပါတယ်။
Partnership program စည်းကမ်းများကို ကြည့်ရှုရန်
ဥပမာပြရရင် Bang Tao ဒေသက ကွန်ဒို ၁ လုံးကို ဖောက်သည်တစ်ဦးအတွက် ညွှန်းပေးခဲ့တဲ့ Partner တစ်ဦးရှိတယ်ဆိုပါစို့။ စျေးနှုန်းက ၁၁.၈ သန်း ဘတ် ဖြစ်ပြီး Developer ရဲ့ agency ကော်မရှင်က ၆% (ဘတ် ၇၀၈,၀၀၀) ဖြစ်ပါတယ်။ Partner ရဲ့ ဝေစုက ၃၀% ဖြစ်ပြီး ဘတ် ၂၁၂,၄၀၀ ဖြစ်ပါတယ်။ စာချုပ်မှာတော့ 'အရောင်းပြီးမှ' ငွေပေးမယ်လို့ ရေးထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် off-plan အရောင်းဆိုတာ အဆင့်ဆင့်ပြီးမှ ငွေပေးရတာမျိုးပါ - စာချုပ်ချုပ်ချိန်မှာ ၃၀%၊ ကျန်တဲ့ ၇၀%ကို အဆင့် ၈ ဆင့်ခွဲပြီး အဆောက်အအုံလွှဲပေးတဲ့အချိန်အထိ ပေးရပါတယ်။ ပထမဆုံး ငွေလွှဲမှု ၄ လအကြာမှာ ဝင်လာပြီး ကျန်တာကို ၂ နှစ်အတွင်း ပေးရပါမယ်။ ဘယ်သူမှ သဘောတူစာချုပ်ကို ချိုးဖောက်တာ မဟုတ်ပေမယ့် Partner ရဲ့ ငွေက ကြာမြင့်စွာ စောင့်ရပါတယ်။
စီးပွားရေးအနှစ်သာရကို ဖယ်ရှားကြည့်ရင် ထိုင်းက partnership စီးပွားရေးဟာ အဓိကအချက် ၄ ချက်ပေါ် မူတည်ပါတယ် - lead attribution (ဖောက်သည်ကို ဘယ်သူ ညွှန်းသလဲဆိုတာ သက်သေပြနိုင်ခြင်း)၊ ငွေပေးရမယ့် trigger event၊ အဆင့်ဆင့် ငွေပေးချေမှု အစီအစဉ်၊ နဲ့ withholding tax ဖြစ်ပါတယ်။ ရာခိုင်နှုန်းကတော့ ၅ မိနစ်နဲ့ ပြီးသွားနိုင်ပေမယ့် ဒီအချက် ၄ ချက်ကိုတော့ နာရီ ၂ နာရီလောက် သေချာဆွေးနွေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒါတွေက ဘတ် ၂၁၂,၄၀၀ ကို အပြည့်အစုံရမလား၊ ၂၀၂၈ မှာ ၄၀% ပဲရမလားဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါလိမ့်မယ်။
အမြန်အကျဉ်းချုပ်
- Developer agency ကော်မရှင်: Phuket၊ Bangkok၊ Pattaya တို့မှာ စျေးနှုန်းရဲ့ 3-7% ဖြစ်ပြီး ရောင်းရခက်တဲ့ stock တွေနဲ့ layout တွေအတွက်တော့ volume bonus ပါတဲ့အခါ 10% အထိ တက်နိုင်ပါတယ်။
- Pure referral ဝေစု (ဆက်သွယ်ရန် လက်ဆင့်ကမ်းပေးပြီး ထွက်ခွာ): agency ကော်မရှင်ရဲ့ 20-35%၊ စျေးနှုန်းရဲ့ 1-2% ခန့်။ ဘတ် ၁၀ သန်းတန် ကွန်ဒိုတစ်လုံးအတွက် ဘတ် ၁၅၀,၀၀၀-၂၅၀,၀၀၀ (တစ်ဒေါ်လာ ဘတ် ၃၂ လောက်နှုန်းဖြင့် တွက်ရင် $4,700-7,800 ခန့်)။
- Co-brokering: ဖောက်သည်ကို လမ်းညွှန်ပြီး ဘာသာပြန်ပေးခြင်း၊ ဆိုက်ကြည့်ခြင်းတွေမှာ လိုက်ပါခြင်း၊ စာချုပ်ညှိနှိုင်းပေးခြင်းအတွက် agency ကော်မရှင်ရဲ့ 50-70%။
- Resale: ကော်မရှင်စုစုပေါင်းက ပုံမှန် စျေးနှုန်းရဲ့ 3% ဖြစ်ပြီး co-broker ၂ ဦးကြား 50/50 ခွဲတတ်တာကြောင့် တစ်ဦးစီ 1.5% ရပါတယ်။
- ငွေပေးချေရမယ့် trigger: 'အရောင်းပြီးမှ' ဆိုတဲ့ စကားကို လုံးဝမသုံးသင့်ပါ။ လက်တွေ့အသုံးဝင်တဲ့ formula က - SPA လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ရောင်းသူဘက်က ပထမဆုံးငွေကို တကယ်လက်ခံရရှိခြင်း၊ ပြီးရင် ဖောက်သည်ပေးချေမှုအချိုးအတိုင်း အဆင့်ဆင့် ပေးချေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
- အခွန်: ထိုင်းကုမ္ပဏီတစ်ခုက ပြည်ပနေ non-resident ကို ဝန်ဆောင်ခကြေး ပေးရင် withholding tax 15% အထိ ဖြတ်ယူနိုင်ပါတယ် (Revenue Code Section 40(2))။ Double tax treaty ရှိရင် နှုန်းလျှော့ရနိုင်ပေမယ့် residency certificate ကို ငွေမပေးခင်မှာ ကြိုတင်စုဆောင်းထားရပါမယ်။ VAT မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ထိုင်းကုမ္ပဏီဆိုရင် 7% ထပ်ထည့်ရပါတယ်။
- စျေးကွက် benchmark: ထိုင်းစျေးကွက်ရဲ့ သီးခြား သုံးသပ်ချက်များအရ referral agreement တွေမှာ စျေးနှုန်းရဲ့ 2-5% ပေးပြီး Developer ဆီက agency အပြည့်အစုံရပြီးမှသာ ငွေပေးတတ်ကာ ပုံမှန် လုပ်ငန်းပြီးစီးပြီး ၃၀-၆၀ ရက်အကြာမှာ ငွေကျတတ်ပါတယ်။
အခြေအနေအမျိုးမျိုးနှင့် ရွေးချယ်စရာများ
Pure referral: ဆက်သွယ်ရန် လက်ဆင့်ကမ်းပြီး ဆုတ်ထွက်
နာမည်၊ ဖုန်းနံပါတ်၊ အကျဉ်းချုပ် ဝယ်ယူရည်ရွယ်ချက် (နေထိုင်ရန်၊ ငှားရန်၊ ပြန်ရောင်းရန်)၊ budget၊ အချိန်ဇယား၊ အရေးကြီးဆုံး လိုအပ်ချက် ၂-၃ ချက်ကို လက်ဆင့်ကမ်းပေးပါတယ်။ ကျန်တာကို local team က လုပ်ပေးပါတယ်။ သင့်ဝေစုက 20-35% ဖြစ်ပါမယ်။
ဒါက ထိုင်းနိုင်ငံအထူးသီးသန့် အသိပညာမလိုဘဲ အလုပ်ဖြစ်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော model ဖြစ်ပါတယ်။ အားနည်းချက်ကတော့ ရိုးရှင်းမှုအစား - ဒီးလ်မြန်နှုန်းကို သင့်ဆီကနေ ထိန်းချုပ်လို့ မရသလို ဖောက်သည်တစ်ဦးက ၆ လကြာ စဉ်းစားဖို့ ထွက်သွားရတဲ့ အကြောင်းရင်းကိုလည်း မသိရပါဘူး။
Phuket ပရိုဂရမ်များကို စောင့်ကြည့်မှုအရ Partner network တွေမှာ အမျိုးအစား ၄ မျိုးရှိတယ်လို့ သိရပါတယ် - Thai project များကို portfolio ထဲ ထည့်ပေးတဲ့ agency များ၊ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း investor base ရှိနေပြီးသား broker များ၊ passive referrer များ၊ visa/tax/relocation အတွက် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေတဲ့ consultant များ။ ၄ ခုမြောက် အမျိုးအစားက ကျန် ၃ မျိုးထက် conversion rate ပိုကောင်းတတ်ပါတယ်၊ အကြောင်းက ဖောက်သည်က relocate လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးသားနဲ့ ဒီ specialist ဆီ ရောက်လာတာကြောင့်ပါ။
Co-brokering: ဖောက်သည်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးသည့်အထိ လမ်းညွှန်
သင့်ဝေစုက 50-70% အထိ တက်လာပေမယ့် ဘာသာပြန်ပေးခြင်း၊ shortlist လုပ်ပေးခြင်း၊ chanote နဲ့ nor sor 3 ခြားနားချက်ကို ရှင်းပြခြင်း၊ ဆိုက်ကြည့်ခြင်းတွေမှာ လိုက်ပါခြင်းတွေကို တာဝန်ယူရပါတယ်။ Ready-property ဒီးလ်ဆိုရင် ၃ ပတ်ကနေ ၂ လအတွင်း ပြီးနိုင်ပေမယ့် Layan၊ Kamala ရှိ off-plan villa တွေကတော့ ဖောက်သည်က မြေကို ကိုယ်တိုင်သွားကြည့်ရတာကြောင့် ၄ လအထိ ကြာနိုင်ပါတယ်။
ဖောက်သည်ကို ဆိုက်ကြည့်ဖို့ ကိုယ်တိုင် ခေါ်သွားမယ်ဆိုရင် လေယာဉ်လက်မှတ်နှင့် ဟိုတယ်ကို ကိုယ်တိုင် ဘွတ်ကင်လုပ်ခြင်း က travel agent ကတစ်ဆင့် ဝယ်တာထက် ပုံမှန်အားဖြင့် ၁.၅ ကနေ ၂ ဆ ပိုသက်သာပါတယ်။
ဆက်စပ်ဝင်ငွေ: Visa၊ Relocation၊ Tax
အလေးထားစရာ အနည်းဆုံးဖြစ်ပေမယ့် အရေးကြီးဆုံး model ဖြစ်ပါတယ်။ ဘတ် ၈-၁၂ သန်းတန် ကွန်ဒိုဝယ်မယ့် ဖောက်သည်ဟာ အများအားဖြင့် long-term status နဲ့ tax residency ပြဿနာ ၂ ခုကိုပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြေရှင်းလေ့ရှိပါတယ်။ Thailand Privilege နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ referral program တွေဟာ real estate ထဲက principle အတိုင်းပါပဲ - အကျိုးအမြတ်ဟာ applicant က membership အတွက် တကယ်ငွေပေးမှသာ ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ဒီလို program ကြီးတွေကို Developer ကြီးတွေက ပေါင်းစည်း လုပ်လာကြပါတယ် - Origin Property၊ AssetWise/TITLE၊ Sansiri နဲ့ Navarang Asset တို့က overseas agent၊ blogger နဲ့ consultant ၄၀၀ ကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားပြီး ဘတ် ၃ သန်းအထက် ဝယ်ယူသူများကို ၃ နှစ် visa (Origin) သို့မဟုတ် renewal ပါတဲ့ ၂၀ နှစ် Thailand Longstay membership (AssetWise/TITLE) ပေးပါတယ်။
ဖောက်သည် တစ်ဦးတည်းက ကော်မရှင် ၂ ခု သို့မဟုတ် ၃ ခု ထွက်လာနိုင်ပါတယ်၊ တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါက 25% ကနေ 30% အထိ နှုန်းတိုးတာထက် ပိုအရေးကြီးတဲ့ real multiplier ဖြစ်ပါတယ်။
ငွေပေးရသော Buyer-side ရှာဖွေပေးမှုဝန်ဆောင်မှု
Phuket ဝန်ဆောင်မှု အချို့က ဖောက်သည်ဆီကနေ တိုက်ရိုက် ငွေကောက်ပါတယ် - ကိုယ်စားပြုမှုအတွက် EUR 1,000 ပုံသေနှုန်းကို 50/50 ခွဲပြီး တစ်ဝက်ကို ကြိုတင်၊ ကျန်တစ်ဝက်ကို shortlist ကနေ ဖောက်သည်က အိမ်ရွေးချယ်တဲ့အခါ ပေးရပါတယ်။ Logic ကတော့ တရားမျှတပါတယ် - shortlist က သီးခြားလွတ်လပ်ပြီး ဒုတိယတစ်ဝက်ကို ဖောက်သည်က list ထဲက တကယ်ဝယ်မှသာ ပေးရတာပါ။
ဒါကတော့ ဖောက်သည်အများစုအတွက် ကူးယူသုံးဖို့ မသင့်တဲ့ model ဖြစ်ပါတယ်။ ဝယ်ယူသူတွေက ကော်မရှင်ကို ရောင်းသူက ပေးရမယ်ဆိုတာ ပုံမှန်သိထားကြပြီး ထပ်ပေးဖို့ ငြင်းတတ်ကြပါတယ်။ Fixed-fee ဆိုတဲ့ စကားလုံးက message တစ်ခုတည်းနဲ့ ဆွေးနွေးမှု ရပ်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒါကို ဘတ် ၄၀ သန်းတန် villa ဝယ်မယ့် ချမ်းသာတဲ့ ဖောက်သည်တစ်ဦးက အိမ်အခြေအနေနဲ့ real yield ကို independent assessment လိုချင်တဲ့အခါမှာသာ exception အနေနဲ့ မှတ်သားထားပါ၊ သင့်ရဲ့ အဓိက model အနေနဲ့တော့ မသုံးသင့်ပါဘူး။
နှိုင်းယှဉ်ဇယား
| Model | သင့်ဝေစု | Trigger Event | ပထမဆုံးငွေရရှိချိန် | အသင့်တော်ဆုံးအုပ်စု |
|---|---|---|---|---|
| Pure referral | agency ကော်မရှင်ရဲ့ 20-35%၊ စျေးနှုန်းရဲ့ 1-2% ခန့် | SPA လက်မှတ်ရေးထိုး + ဖောက်သည် ပထမငွေပေးချေမှု | ready unit များတွင် 1-3 လ၊ off-plan တွင် အဆင့်ဆင့် | Blogger၊ visa/tax consultant |
| Co-brokering, ဆောက်လက်စ | agency ကော်မရှင်ရဲ့ 50-70% | ဖောက်သည်က payment schedule ရဲ့ 25-30% ရောက်ချိန် | 2-5 လ | Investor base ရှိသော Broker |
| Co-brokering, resale | စျေးနှုန်းရဲ့ 1.5% (3% ၏ တစ်ဝက်) | Land Office တွင် ပိုင်ဆိုင်မှုလွှဲပြောင်းမှတ်ပုံတင် | 2-6 ပတ် | Ready-property agency |
| ပေါင်းစပ် package (အိမ်+status) | အိမ်အတွက် 1-2% + visa program အတွက် သီးခြားနှုန်း | ဖောက်သည်က ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုစီကို သီးခြားငွေပေးချေချိန် | တစ်ခုစီ သီးခြား timeline | Relocation/legal practice |
| Paid buyer-side search | EUR 1,000 ပုံသေ၊ 50/50 | 50% အစတွင်၊ 50% အိမ်ရွေးချယ်ချိန် | ချက်ချင်း | High-end villa segment |
ဝန်ထမ်းအများဆုံး ကျရှုံးတတ်သော အမှားများ
Lead attribution မမှတ်တမ်းတင်ခြင်း: ဖောက်သည်က developer ရဲ့ price list ကို device တစ်ခုခုကနေ လအနည်းငယ်ကြိုက ဒေါင်းလုဒ်ချထားပြီး channel တခြားတစ်ခုအောက် မှတ်ပုံတင်ခံထားနိုင်ပါတယ်။ ဖောက်သည်လက်ဆင့်ကမ်းပေးတဲ့နေ့တွင်ပင် Partner portal မှာ attribution ကို စာဖြင့်ပြုလုပ်ပြီး ၂၄ နာရီအတွင်း အတည်ပြုချက် တောင်းပါ။ စံ attribution ကာလက ၃ လကနေ ၁၂ လ ဖြစ်ပါတယ်။
'အရောင်းပြီးမှ ငွေပေးမည်' ဆိုသည့်စကားလုံး: ဒါဟာ trigger မဟုတ်ဘဲ ဆန္ဒသက်သက်ပါ။ ဘယ်အဖြစ်အပျက် တိတိကျကျဖြစ်သလဲဆိုတာ ဖော်ပြပါ - SPA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း + ရောင်းသူဆီ ငွေရောက်ခြင်း၊ ပြီးနောက် ဘယ်ရက်အတွင်း ကောက်ခံမယ်ဆိုတာ သတ်မှတ်ပါ။
တွက်ချက်ရန်အခြေခံ: သင့်ရာခိုင်နှုန်းကို စျေးနှုန်းပေါ် တွက်ချက်ထားပြီး Developer က ဖောက်သည်ကို 7% လျှော့စျေးနဲ့ အခမဲ့ ပရိဘောဂ package ပေးခဲ့ရင် သင့်ရဲ့ base ကျသွားမှာပါ။ List price မဟုတ်ဘဲ ဒီးလ်ပေါ်ရှိ agency ကော်မရှင်ကို ချိတ်ပြီး ဘတ်ငွေနဲ့ minimum amount သတ်မှတ်ပါ။
Referral ကနေ ဘယ်လောက်ရနိုင်မလဲ တွက်ကြည့်ရန်
Off-plan အဆင့်ဆင့်ငွေပေးချေမှုနှင့် project နှောင့်နှေးမှု: Installment plan ပေါ်ရှိ ကော်မရှင်ဟာ ဖောက်သည်ငွေပေးချေမှု အတိုင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆောက်အအုံတစ်နှစ်နှောင့်နှေးရင် သင့်ကျန်ငွေလည်း နှောင့်နှေးပါလိမ့်မယ်။ ဖောက်သည် 30% ပေးပြီးသည်နှင့် reward ရဲ့ အနည်းဆုံး 50% တောင်းဆိုပါ။
Withholding Tax ရုတ်တရက်ဖြစ်ခြင်း: Partner က ဘတ် ၂၁၂,၄၀၀ မျှော်လင့်ထားပြီး 15% လျော့နည်းသွားရင် လိမ်ညာခံရသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ Withholding tax ကို ဘယ်သူတာဝန်ယူမလဲ၊ ဘယ်ငွေကြေးဖြင့် settlement လုပ်မလဲ၊ treaty rate အသုံးပြုဖို့ ဘယ်စာရွက်စာတမ်းတွေ လိုအပ်မလဲဆိုတာ စာချုပ်မှာ ရေးသားထားပါ။
Consent မရှိဘဲ ဆက်သွယ်ရန်အချက်အလက် လက်ဆင့်ကမ်းခြင်း: ထိုင်းရဲ့ PDPA ဥပဒေက အကျုံးဝင်ပြီး local partner ဟာ ဖောက်သည်ရဲ့ သဘောတူညီချက် ရှိရမှာပါ။ ဆက်သွယ်ရန်အချက်အလက် ပေးပို့ခင် ဖောက်သည်ရဲ့ ထင်ရှားသော သဘောတူညီချက် ရယူပါ၊ conversation screenshot တစ်ခုလောက်နဲ့ လုံလောက်ပါတယ်။
Link များ အများအပြားဖြန့်ဝေခြင်း: အများဆုံး ကျရှုံးတတ်တဲ့ အမှားပါ။ Tourist channel ကနေ traffic ရတဲ့ Partner တွေက click ထောင်ချီ ပို့ပေမယ့် ဒီးလ် တစ်ခုမှ မပိတ်ဖြစ်ကြပါဘူး - ဟိုတယ် budget ပဲရှိတဲ့ tourist ဟာ ဘတ် ၆ သန်းတန် studio တစ်လုံးကို ဝယ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ Budget သေချာတဲ့ qualified contact တစ်ခုဟာ click တစ်သောင်းထက် တန်ဖိုးရှိပြီး program တွေက ဒါကို တိုင်းတာကြပါတယ်။
Intermediary legal status: ထိုင်းမှာ သီးခြား real estate agent license မလိုအပ်ပေမယ့် brokerage ဟာ Foreign Business Act ရဲ့ List 3 ထဲမှာ သမိုင်းကြောင်းအရ ပါဝင်နေပြီး နိုင်ငံတွင်း အလုပ်လုပ်ဖို့ permit လိုအပ်ပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံပြင်ပမှာ referral reward ရယူခြင်းနဲ့ နိုင်ငံတွင်း broker အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခြင်းကတော့ မတူပါဘူး၊ ပထမဒီးလ် မလုပ်ခင် ထိုင်းရှေ့နေနဲ့ သင့်ရဲ့ position ကို စစ်ဆေးထားပါ။
နှုတ်ဖြင့်သဘောတူညီချက်: ကော်မရှင်နှုန်းအပေါ် နှုတ်ဖြင့်ညှိနှိုင်းချက်တွေဟာ တရားဝင် အတည်ဖြစ်ခြင်း မရှိသလောက်ပါပဲ။ Lead တစ်ခု မမျှဝေခင် ရေးသားထားသော Referral Agreement ကို လက်မှတ်ထိုးပါ၊ ထိုင်း license သို့မဟုတ် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် physical presence မရှိဘဲလည်း စတင်နိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် စာချုပ်က သင့်ကို ကာကွယ်ပေးမှသာ ဖြစ်ပါမယ်။
နိဂုံးချုပ် အကြံပြုချက်
Reward ကို property စျေးနှုန်းမဟုတ်ဘဲ ဒီးလ်ပေါ်ရှိ agency ကော်မရှင်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပါ၊ trigger ကို ရောင်းသူရဲ့ ပထမဆုံးငွေ တကယ်လက်ခံရရှိခြင်းနဲ့ ချိတ်ပါ၊ ဘတ်ငွေနဲ့ minimum သတ်မှတ်ပြီး attribution period ကို အနည်းဆုံး ၆ လ ထားပါ။ တစ်နှစ်ကို solvent contact ၂ ဦး သို့မဟုတ် ၃ ဦးထက် မရှိဘူးဆိုရင် structure ညှိနှိုင်းဖို့ အချိန်မကုန်ပဲ simple referrer အနေနဲ့ မှတ်ပုံတင်ပြီး လုပ်ငန်းအားလုံးကို local team ဆီ လွှဲအပ်လိုက်ပါ။ ဒီလိုအချက်တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားတဲ့အခါ ထိုင်းအိမ်ခြံမြေ လို local expertise ရှိတဲ့ team နဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းက အန္တရာယ်များစွာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။
သတင်းအရင်းအမြစ်: Kalinka Thailand (Dzen)