ဖူကက်တွင် လည်ပတ်နေသော လုပ်ငန်းတစ်ခု (ဆေးခန်း၊ ပြန်လည်ကုစားရေးဌာန၊ ဟိုတယ်ငယ် သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း) စတင်ရန် ဘတ် ၄၀ သန်းကို ပုံသေ ဖော်မြူလာဖြင့် ခွဲ၍မရပါ။ ဘတ်ဂျက်သည် နေရာ၊ စက်ပစ္စည်း၊ ဝန်ထမ်းနှင့် အရန်ရန်ပုံငွေ ဟူသော အပိုင်းလေးခုမှ ဖွဲ့စည်းပြီး ၎င်းတို့၏ အချိုးကို ပထမဆုံးငွေမပေးမီ ဆုံးဖြတ်ရမည့် အချက်သုံးခု (ကုမ္ပဏီဖွဲ့စည်းပုံ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံ၊ ဝင်ငွေစတင်ရမည့်အချိန်) က ဆုံးဖြတ်ပေးပါသည်။
လက်ထဲမှာ ငွေရှိနေပြီဆိုတာနဲ့ မစတင်ပါနဲ့
မြန်မာနိုင်ငံ၊ စင်္ကာပူ သို့မဟုတ် အခြားနိုင်ငံတွင် ရှယ်ယာရှင်ချေးငွေဖြင့် လုပ်ငန်းခွဲများကို ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ရာတွင် အကျင့်ရနေသူများ ပိုက်ဆံမလွှဲမီ ဤအချက်ကို စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ ဥပဒေစည်းမျဉ်းများသည် နိုင်ငံအလိုက် ကွဲပြားသဖြင့် သင်ယခင်သုံးခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံကို ထိုင်းတွင် ပြင်ဆင်ရနိုင်ပါသည်။
၁။ ကုမ္ပဏီဖွဲ့စည်းပုံကို အရင်ရွေးပါ
သာမန်ထိုင်းကုမ္ပဏီတွင် နိုင်ငံခြားသားပိုင်ဆိုင်မှုကို ကန့်သတ်ထားပါသည်။ အခြားရွေးချယ်စရာမှာ လုပ်ငန်းသည် အတည်ပြုစာရင်းထဲပါလျှင် BOI (Board of Investment - ထိုင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖွဲ့) ပရိုမိုးရှင်းရယူခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤရွေးချယ်မှုက စက်ပစ္စည်းကုန်ကျစရိတ်၊ နိုင်ငံခြားကျွမ်းကျင်သူ ငှားရမ်းမှုနှင့် အရင်းအနှီးလိုအပ်ချက်ကို သက်ရောက်ပါသည်။
BOI ပရိုမိုးရှင်းရထားသော ကုမ္ပဏီအတွက် ဘဏ္ဍာရေးစည်းမျဉ်း တင်းကျပ်ပါသည်။
- မှတ်ပုံတင်အရင်းအနှီးသည် စုစုပေါင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ အနည်းဆုံး လေးပုံတစ်ပုံ ဖြစ်ရမည်။
- ချေးငွေသည် ကိုယ်ပိုင်အရင်းအနှီး၏ သုံးဆထက် မကျော်ရ။
ဆိုလိုသည်မှာ ဘတ် ၄၀ သန်းကို ရှယ်ယာရှင် သို့မဟုတ် ဘဏ်ချေးငွေဖြင့် အပြည့်အဝ မထောက်ပံ့နိုင်ပါ။ ငွေအတော်များများကို အရင်းအနှီးအဖြစ် သွင်းရမည်ဖြစ်ပြီး ငွေ၏ရင်းမြစ်ကို စာရွက်စာတမ်းဖြင့် သက်သေပြရပါမည်။
၂။ နေရာ - ငှားရမ်းခြင်း၊ ပြုပြင်ခြင်း၊ ခွင့်ပြုချက်များ
နေရာသည် ဘတ်ဂျက်ထဲတွင် အကြီးဆုံးနှင့် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်အနည်းဆုံး ကဏ္ဍ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် အဆောက်အအုံတစ်ခုချင်းကို ရွေးခြင်းထက် ပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းက ပိုအရေးကြီးသည်။
နိုင်ငံခြားသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားထိန်းချုပ်သော ကုမ္ပဏီသည် မြေကို ဖရီးဟိုးလ် (အပြည့်အဝပိုင်ဆိုင်မှု) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် မရနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် လည်ပတ်သောလုပ်ငန်းအတွက် အဓိကကိရိယာမှာ လိဇ်ဟိုးလ် (ရေရှည်ငှားရမ်းမှု) ဖြစ်ပြီး မြေယာဌာနတွင် အများဆုံး ၃၀ နှစ်အထိ မှတ်ပုံတင်နိုင်သည်။ ၃ နှစ်ထက်ပိုသော ငှားရမ်းစာချုပ်ကို မှတ်ပုံတင်မထားလျှင် အကာအကွယ် ဆုံးရှုံးပါသည်။ ဖူကက်နှင့် ကိုဆမွီတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ဖွံ့ဖြိုးမှုကုန်ကျစရိတ်နှင့် အန္တရာယ်လျှော့ရန် ဝယ်ယူခြင်းအစား ၁၀ နှစ်မှ ၃၀ နှစ်အထိ ငှားရမ်းခြင်းကို မကြာခဏ ရွေးကြသည်။
ငှားရမ်းခြင်းသည် တစ်ခါတည်းပေးရသည့် ကြီးမားသောငွေကို ပုံမှန်အသုံးစရိတ်အဖြစ် ပြောင်းပေးပြီး ပြုပြင်ရေးနှင့် အရန်ရန်ပုံငွေအတွက် အရင်းအနှီး ကျန်စေသည်။ ဤကဏ္ဍထဲတွင် ပါဝင်သည်မှာ -
- ငှားရမ်းခကြိုတင်ပေးမှုနှင့် စာချုပ်အပ်ငွေ
- လိုင်စင်လိုအပ်ချက်နှင့်ညီသော ပြင်ဆင်မှုနှင့် အလှဆင်မှု
- အင်ဂျင်နီယာစနစ်များ၊ ခြေလက်မသန်စွမ်းသူများ ဝင်ထွက်နိုင်မှု၊ မီးဘေးကာကွယ်ရေး
- ဒီဇိုင်းစာရွက်စာတမ်းနှင့် အသုံးပြုမှုပြောင်းလဲခွင့်ပြုချက်
စာချုပ်ကုန်လျှင် အလှဆင်မှုများသည် ပိုင်ရှင်ထံ ကျန်ခဲ့လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် သက်တမ်းတိုးခွင့်ပါသော ငှားရမ်းကာလသည် ပြုပြင်မှုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပြန်ရမည့်ကာလထက် သိသိသာသာ ပိုရှည်ရမည်။
၃။ စက်ပစ္စည်း - အကောက်ခွန်၊ ငွေကြေး၊ ပို့ဆောင်ချိန်
စက်ပစ္စည်းစရိတ်သည် ပေးသွင်းသူ၏ စျေးနှုန်းသာမက ကုမ္ပဏီအခြေအနေပေါ်လည်း မူတည်သည်။ BOI ပရိုမိုးရှင်းရထားသော ကုမ္ပဏီသည် စက်ယန္တရားများကို အကောက်ခွန်မပါဘဲ တင်သွင်းနိုင်သဖြင့် တူညီသော ပစ္စည်းစာရင်းအတွက် သာမန်ထိုင်းကုမ္ပဏီထက် ကုန်ကျစရိတ် ပေါ့ပါသည်။
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ ပြန်လည်ကုစားရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစင်တာများတွင် စက်ပစ္စည်းအများစုကို တင်သွင်းရသည်။ ဘတ်ဂျက်တွင် ပို့ဆောင်ခ၊ တပ်ဆင်ခ၊ ပေးသွင်းသူ၏ ဝန်ထမ်းသင်တန်း၊ ပစ္စည်းသုံးနှင့် အပိုပစ္စည်းသိုလှောင်မှု ထည့်ရမည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများကို သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်ထံ မှတ်ပုံတင်ရပြီး မပြီးမချင်း အသုံးမပြုရ။
ငွေကြေးအန္တရာယ်လည်း ရှိသည်။ စက်ပစ္စည်းစာချုပ်များကို ယူရို သို့မဟုတ် ဒေါ်လာဖြင့် ချုပ်လေ့ရှိပြီး ဘတ်ဂျက်ကို ဘတ်ဖြင့်တွက်ကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ၏ ငွေသည် တတိယငွေကြေးဖြင့် ရှိနေတတ်သည်။ ငွေလဲနှုန်းသည် ခန့်မှန်းစာရင်းလက်မှတ်ထိုးချိန်မဟုတ်ဘဲ ငွေလဲသည့်အချိန်၌ သတ်မှတ်ခံရသဖြင့် ကွာခြားချက်ကို စက်ပစ္စည်းကဏ္ဍမဟုတ်ဘဲ အရန်ရန်ပုံငွေထဲ ထည့်ရမည်။
၄။ ဝန်ထမ်း - ပထမဆုံးဝင်ငွေမရမီ ကုန်ကျစရိတ်
ပထမဆုံးဖောက်သည်မရောက်မီကတည်းက လစာကုန်စ ပြုပါသည်။ ဝန်ထမ်းများကို ဖွင့်ပွဲမတိုင်မီ လအနည်းငယ်ကြိုတင် ခန့်ပြီး သင်တန်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းလေ့ကျင့်မှုနှင့် စမ်းသပ်လည်ပတ်မှုကို လုပ်ရသည်။
ထို့ကြောင့် လစာရန်ပုံငွေကို ဖွင့်ပွဲရက်မှမဟုတ်ဘဲ ခန့်အပ်သည့်ရက်မှ အရှုံးအမြတ်မျှသည့်လအထိ တွက်ရမည်။ လူမှုဖူလုံရေးအခြေခံအကြေးငွေ၊ နိုင်ငံခြားကျွမ်းကျင်သူများအတွက် ဗီဇာနှင့် အလုပ်လုပ်ခွင့်၊ ထိုင်းဝန်ထမ်းများ ခန့်အပ်သင်ကြားမှုတို့ ပါဝင်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွင် အဓိကကျွမ်းကျင်သူများသည် ထိုင်းပရော်ဖက်ရှင်နယ်လိုင်စင် ရှိရမည်။ လိုင်စင်ရဝန်ထမ်းမရှိလျှင် နေရာအဆင်သင့်ဖြစ်နေသော်လည်း လုပ်ငန်းမစနိုင်ပါ။
ဖူကက်၏ ဝယ်လိုအားသည် ခရီးသွားရာသီပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ဖွင့်ပွဲက ရာသီအနိမ့်ကာလနှင့် ကျလျှင် ဝင်ငွေမရဘဲ ဝန်ထမ်းစရိတ်ကုန်သည့်ကာလ ပိုရှည်သဖြင့် ထိုကွာခြားချက်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းစာရင်းထဲ ထည့်ရမည်။
၅။ အရန်ရန်ပုံငွေသည် ကျန်ငွေမဟုတ်ပါ
အရန်ရန်ပုံငွေသည် အဓိကကဏ္ဍသုံးခုအပြီး ကျန်ခဲ့သောငွေမဟုတ်ဘဲ မတည်ငွေရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် သုံးခွင့်မရှိသည့် သီးခြားအပိုင်း ဖြစ်သည်။
BOI ပရိုမိုးရှင်းရသောစီမံကိန်းများအတွက် ၎င်းတွင် နောက်ထပ်လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ရှိသည်။ စီမံကိန်းစတင်ခြင်းနှင့် အပြည့်အဝလည်ပတ်ကြောင်း အစီရင်ခံခြင်းအတွက် လက်မှတ်ထုတ်ပေးသည့်ရက်မှ ၃၆ လ ပေးထားပြီး အချိန်ကျော်လျှင် အကျိုးခံစားခွင့်များ အန္တရာယ်ကျရောက်သည်။ ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် ပစ္စည်းပို့ဆောင်မှု နှောင့်နှေးလျှင် ငွေအရန်မရှိဘဲ တစ်ခုလုံး၏ အန္တရာယ်ဖြစ်လာနိုင်သည်။
အရန်ရန်ပုံငွေ ပမာဏကို ဘတ်ဂျက်ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်မဟုတ်ဘဲ အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ တွက်ရမည် - လစဉ်လည်ပတ်စရိတ်ကို နှောင့်နှေးနိုင်သည့်လအရေအတွက်ဖြင့် မြှောက်ပြီး ငွေလဲနှုန်းကွာခြားချက်နှင့် ကန်ထရိုက်တာ သို့မဟုတ် ပေးသွင်းသူလဲလှယ်စရိတ် ပေါင်းထည့်ပါ။ ၎င်းကို လည်ပတ်ငွေစာရင်းနှင့် သီးခြားထားရမည်။
လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရမည့် အစီအစဉ်
ဘတ် ၄၀ သန်း စီမံရာတွင် အောက်ပါအစီအစဉ်အတိုင်း လုပ်ပါ။ ပထမ ကုမ္ပဏီဖွဲ့စည်းပုံကို ရွေးပြီး လုပ်ငန်းသည် BOI စာရင်းနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ စစ်ပါ။ ထို့နောက် နေရာအပေါ် ပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံနှင့် ပြုပြင်မှုပြန်ရချိန်ထက်ပိုရှည်သော ငှားရမ်းကာလကို သတ်မှတ်ပါ။ ပြီးလျှင် မှတ်ပုံတင်မှုနှင့် ငွေကြေးအန္တရာယ်ကို ထည့်တွက်ကာ စက်ပစ္စည်းစာရင်းရေးပြီး လစာရန်ပုံငွေကို ခန့်အပ်သည့်ရက်မှ တွက်ပါ။ နောက်ဆုံး နှောင့်နှေးမှုအခြေအနေအရ အရန်ရန်ပုံငွေကို တွက်ပြီး ငွေမသုံးမီ ခွဲထားပါ။ အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုလျှင်လည်း ပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ အရင်းအနှီးလိုအပ်ချက်၊ စက်ပစ္စည်းတင်သွင်းစနစ်နှင့် ဝန်ထမ်းခန့်ခွင့် ဟူသော စံနှုန်းတူများဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ထိုင်းအိမ်ခြံမြေ ၏ ဆက်စပ်ပါတနာများဖြစ်သည့် Aster of Asia အကြံပေးများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဘတ်ဂျက်ခွဲဝေမှုကို ကြိုတင်စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။