ထိုင်းမှာ ကားမောင်းချင်သူများအတွက် - ဘယ်လိုင်စင်လိုမလဲ၊ ဒဏ်ကြေးဘယ်လောက်ကျမလဲ (၂၀၂၆)

တိုတို ပြောရရင် - ဒါတွေသိထားပါ

မြန်မာနိုင်ငံက လိုင်စင်ကို ဖုန်ကတ်ကို သယ်သွားပြီးတော့ ထိုင်းမှာ ကားမောင်းလို့ရမယ်လို့ မထင်လိုက်ပါနဲ့။ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ မောင်းနှင်ဖို့ 1968 Convention အောက်က International Driving Permit (IDP) တစ်စောင် ရှိရပါမယ်၊ ဒါ့အပြင် ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ မူရင်းလိုင်စင်နဲ့အတူ အမြဲတမ်း ယူဆောင်သွားရပါမယ်။ လိုင်စင်လုံးဝမပါဘဲ မောင်းမိရင် ဒဏ်ငွေ ၁,၀၀၀ ဘတ် အထိနဲ့ ဥပဒေအရဆိုရင် အကျဉ်းကျနိုင်ချိန် တစ်လအထိပါ ရှိပါတယ်။ လိုင်စင်သက်တမ်းကုန်နေရင် ဒဏ်ငွေ ၂,၀၀၀ ဘတ် အထိကျနိုင်ပါတယ်။ စကူတာ ဒါမှမဟုတ် ဆိုင်ကယ်အတွက်ဆိုရင် Category A ပါဖို့ မဖြစ်မနေလိုအပ်ပြီး၊ ရဲစစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေက ဆိုင်ကယ်စီးသူတွေကို အဓိကပစ်မှတ်ထားကြပါတယ်။

ရက်ပေါင်း ၁၀ ရက်လောက်ပဲ နေမှာဖြစ်ပြီး ကားလုံးဝမမောင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီအကြောင်းအရာအားလုံးကို မလိုက်စားလည်းရပါတယ်။ တက္ကစီနဲ့ Grab လို app တွေက ရဲအရာရှိနဲ့ စကားပြောရတဲ့ အချိန်တစ်ခေါက်၊ ပျက်ကုန်မယ့်တစ်နေ့တာထက် ပိုသက်သာပါတယ်။

IDP လိုအပ်သလား? ဘာကြောင့်လဲ

လို်အပ်ပါတယ်။ ရဲစစ်ဆေးရေးဂိတ်မှာ ရဲအရာရှိက စာရွက်စာတမ်းကို ဖတ်ပြီး သင့်ရဲ့ လိုင်စင်အမျိုးအစားကို တန်းသိချင်ပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံက IDP ကို လက်ခံပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဒါဟာ မူရင်းလိုင်စင်ရဲ့ ဘာသာပြန်ချက် တစ်ခုအနေနဲ့သာ သတ်မှတ်ထားတာမို့ မူရင်းလိုင်စင်ကို အစားထိုးလို့ မရပါဘူး။ နှစ်ခုစလုံးကို ကိုယ်နဲ့အမြဲထားပါ - မူရင်းလိုင်စင်ကို ဟိုတယ်သေတ္တာထဲ ချန်ထားခဲ့ရင် သင်ဟာ လိုင်စင်မပါဘဲ မောင်းနေသလိုပါပဲ။

ထိုင်းနိုင်ငံက 1949 Geneva Convention နှင့် 1968 Vienna Convention နှစ်ခုလုံးအောက်က IDP ကို လက်ခံပါတယ်။ သင့်နိုင်ငံက နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရင် နောက်ပိုင်းထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ 1968 ပုံစံက ဦးစားပေးပါတယ်၊ ဒါကြောင့် 1968 ပုံစံ IDP ရယူဖို့ လိုပါတယ်။ IDP ကို ထိုင်းနိုင်ငံထဲမှာ ထုတ်ပေးလို့မရပါဘူး - ဒါဟာ သင့်ရဲ့ မူရင်းလိုင်စင်ထုတ်ပေးတဲ့ နိုင်ငံရဲ့ စာရွက်စာတမ်းမို့ ထိုင်းကို မလာခင် ကြိုတင်စီစဉ်ထားရပါမယ်။

IDP ရဲ့ ရက် ၉၀ သာ တရားဝင် ဆိုတဲ့ စကားကို forum တွေမှာ မကြာခဏကြားရပါလိမ့်မယ်။ ဒီကိန်းဂဏန်းကတော့ ထိုင်းဥပဒေမှာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း အခြေခံမရှိပါဘူး၊ forum တွေမှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ ပြောစမှုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သတိမပေးလျှော့ပါနဲ့ - IDP နဲ့ မူရင်းလိုင်စင် နှစ်ခုလုံးရဲ့ သက်တမ်းကတော့ ကျင့်သုံးနေဆဲဖြစ်ပြီး သက်တမ်းကုန်ထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းအတွက် ဒဏ်ငွေ ၂,၀၀၀ ဘတ် အထိ ကျနိုင်ပါတယ်။

စကူတာအတွက် Category A - အများဆုံးမှားနေတဲ့အချက်

ကမ်းခြေက bike rental ဆိုင်တွေက passport တင်ရုံနဲ့ ဘာမှမမေးဘဲ ဆိုင်ကယ်လက်ဆင့်ကမ်းပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဧည့်သည်အများစု ``သူတို့ငှားပေးခဲ့ရင် ငါစီးလို့ရတယ်'' လို့ မှားနားလည်ကြပါတယ်။ ရဲတွေက တခြားစစ်ဆေးတာရှိပါတယ် - သင့်လိုင်စင်က ယာဉ်အမျိုးအစားနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ category ပါရှိလားဆိုတာပါ။ ကား Category B က စကူတာအတွက် အလုပ်မလုပ်ပါဘူး။ Motorcycle Category A လိုအပ်ပြီး ၎င်းသည် IDP ပေါ်မှာလည်း ရေးထားဖို့ လိုပါတယ်။ ကားလိုင်စင်ပဲရှိပြီး Honda Click စီးနေသူကို ရဲရဲ့ အမြင်မှာ ဒီယာဉ်အတွက် လိုင်စင်လုံးဝမရှိဘူးလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။

အာမခံကိစ္စလည်း ရှိပါသေးတယ်။ ထိခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပြီးနောက် rental company နဲ့ insurer နှစ်ဦးစလုံးက သင့် category ကို စစ်ဆေးပါတယ်၊ စည်းကမ်းချက်တွေက ဘယ်သူမှမဖတ်တတ်တဲ့ စာချုပ်ထဲမှာ ပုန်းနေပါတယ်။ သော့မယူခင် မေးထားပါ၊ ကားမှန်ကို ထိတိုက်ပြီးမှ မမေးလိုက်ပါနဲ့။

၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကျနိုင်တဲ့ ဒဏ်ငွေတွေ

ထိုင်းရဲတွေက ယာဉ်တိုက်မှု အများဆုံးဖြစ်စေတဲ့ ချိုးဖောက်မှု ၁၀ မျိုးအပေါ် campaign တစ်ခု လုပ်နေပြီး ဒဏ်ငွေပမာဏတွေကိုလည်း သိသိသာသာ မြှင့်တင်ထားပါတယ်။

• ထိုင်းလိုင်စင် တစ်ခါမှ မရှိဖူးသူ - ၁,၀၀၀ ဘတ် အထိ၊ ဥပဒေအရ တစ်လအထိ အကျဉ်းကျနိုင်
• လိုင်စင် တရားဝင်ရှိပေမယ့် သယ်မလာ - ၁,၀၀၀ ဘတ် အထိ
• လိုင်စင် သက်တမ်းကုန်/ရပ်ဆိုင်း/ပယ်ဖျက်ခံထားရ - ၂,၀၀၀ ဘတ် အထိ
• အလျင်လွန်ကဲမောင်းနှင်ခြင်း၊ မီးနီကျော်ခြင်း၊ hands-free မပါဘဲ ဖုန်းကိုင်ခြင်း၊ လမ်းဖြတ်သန်းသူကို path ပေးရန် ပျက်ကွက်ခြင်း - တစ်ခုချင်းစီ ၄,၀၀၀ ဘတ် အထိ
• ဦးထုပ်/belt မဆောင်းခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဆန့်ကျင်ဘက်လမ်းကြောင်းမောင်းခြင်း - ၂,၀၀၀ ဘတ် အထိ

လက်တွေ့မှာတော့ လမ်းပေါ်ဆုံဆံတာက ပိုပေါ့ပါတယ်။ စကူတာစီးသူတွေက အများအားဖြင့် ၂၀၀-၅၀၀ ဘတ် ဒဏ်ခံရပြီး ကားတွေက ပိုနည်းနည်းများပါတယ်၊ တိကျတဲ့ ပမာဏကို ရဲအရာရှိကပဲ ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ အပေါ်က ကိန်းဂဏန်းတွေက ဥပဒေအရ အများဆုံး ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်ပြီး Chalong မှာ checkpoint ရဲ့ ပြောပြချက်နဲ့ မတူပါဘူး။ ထို့အပြင် ပေးဆောင်ထားတဲ့ ဒဏ်ကြေးပြေစာဟာ တစ်နေ့တာအတွက် free pass လုံးဝမဟုတ်ပါ - ဒီလိုစည်းမျဉ်း ဥပဒေထဲမှာ မရှိပါဘူး၊ ကမ်းခြေ forum တွေက ရာသီတိုင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောနေတာသာဖြစ်ပါတယ်။

ရှည်ကြာစွာနေထိုင်မယ်ဆို ထိုင်းလိုင်စင်ရယူလိုက်ပါ

ကျွန်တော့်အမြင်ကတော့ ရိုးရှင်းပါတယ် - တစ်ရာသီထက်ပိုပြီး ဒီမှာနေပြီး နေ့စဉ်ကားမောင်းနေရင် ထိုင်းလိုင်စင်ယူလိုက်ပါ။ Category ပြဿနာ၊ ဘာသာပြန်ပြဿနာ၊ IDP ကို ပြန်ပြီး renew လုပ်ရတဲ့ အလုပ်တွေ အားလုံးကင်းပါတယ်။ Department of Land Transport (DLT) က ဒါကို ကိုင်တွယ်ပါတယ်။ ထိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ရာသဘောတူညီချက်ရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ လိုင်စင်ရှိသူတွေက full test မလုပ်ဘဲ conversion နည်းလမ်းကို သုံးနိုင်ပါတယ်၊ ကျန်သူများတော့ သူတို့နေထိုင်ရာ area ရှိ DLT office မှာ standard procedure လုပ်ရပါမယ်။

စာရွက်စာတမ်းစာရင်း၊ fee နဲ့ booking စည်းမျဉ်းတွေက province အလိုက် ကွာခြားပြီး မကြာခဏ ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့် DLT website ကို စစ်ဆေးပါ ဒါမှမဟုတ် အနီးဆုံး office ကို မေးမြန်းပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် address proof နဲ့ medical certificate လိုအပ်ပါတယ်။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ၊ မဟုတ်ရင် တစ်နေ့တာ စီတန်းစီစဉ်တဲ့အတွက်ပဲ ကုန်သွားနိုင်ပါတယ်။ ထူးဆန်းတဲ့ bonus တစ်ခုကတော့ ထိုင်းလိုင်စင်ရှိရင် အပိုစာရွက်စာတမ်းမလိုဘဲ ASEAN နိုင်ငံများကိုဖြတ်ပြီး ကားမောင်းနိုင်ပါတယ်။

နောက်ထပ် သတိပေးချက်တစ်ခုကတော့ ရှည်ကြာစွာနေထိုင်သော နိုင်ငံခြားသားများအတွက်ပါ - ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေက လမ်းပေါ်မှာသာမက တခြားအပိုင်းတွေမှာပါ enforcement ကို တင်းကျပ်လာနေပါတယ်။ US Embassy in Thailand ရဲ့ အချက်အလက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၆ ရက်မှာ မိတ်ဆက်ခဲ့တဲ့ deportation rule အသစ်တွေက ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၈ ရက်မှာ စတင်အာဏာသက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှ စက်တင်ဘာအထိကာလအတွင်း nominee ownership case တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံခြားသားတချို့ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပါတယ်။ လိုင်စင်ကအစ အိမ်ခြံမြေ ပိုင်ဆိုင်မှု structure အထိ ဥပဒေနဲ့ အညီ ပြည့်စုံစွာ ရှိနေဖို့ကတော့ ယခင်ကထက် ပိုအရေးကြီးလာပါပြီ။

လက်တွေ့ Tip တစ်ခု

သင့်ရဲ့ မူရင်းလိုင်စင်၊ IDP၊ visa ပါတဲ့ passport စာမျက်နှာကို ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီး ဖုန်းထဲက folder သီးသန့်တစ်ခုမှာ သိမ်းထားပါ။ Checkpoint မှာတော့ မူရင်းစာရွက်စာတမ်း လိုအပ်ပါသေးတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဓာတ်ပုံတွေက rental desk ဒါမှမဟုတ် ဆေးရုံမှာ ပြဿနာတက်ရင် အချိန်ကုန်သက်သာစေပါတယ်။

ထိုင်းမှာ အိမ်ခြံမြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ စိတ်ဝင်စားနေသူများအနေနဲ့ ထိုင်းအိမ်ခြံမြေ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များက လိုင်စင်ကအစ legal compliance အထိ အကြံပေးနိုင်ပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ်: US Embassy & Consulate in Thailand