အဖြေတိုတို
ဂျိုမ်တီယင်းက ကွန်ဒိုတိုက်ခန်းငယ်တစ်ခန်း လက်ခံယူသူတစ်ဦးက အဲကွန်းဖွင့်လိုက်တာနဲ့ မိနစ် ၂၀ အတွင်း ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ ရေအိုင်ဖြစ်သွားတယ်ဆိုတဲ့ဇာတ်လမ်းဟာ ဖုန်းကက်ခန်းငါးတွေရဲ့ အရိပ်ရဖုံးအောက်မှာ များစွာ ရှိပါတယ်။ ဒီဗိုလ်ပါယာဆောင်ရွက်သူက ပြင်ဆင်ပေးမယ်ဆိုပြီး ၆ ပတ်ကျမှ ရောက်လာတာမျိုးလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။ Lemon Law အသစ်အကြောင်း သတင်းဖတ်ပြီး ကွန်ဒိုအတွက် ငွေပြန်တောင်းခံနိုင်ပြီလို့ ထင်တတ်ကြပေမယ့် ဒီလိုမဟုတ်ပါ။
ထိုင်းအစိုးရအဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်တဲ့ Liability for Defective Goods Act ဟာ ကား၊ မိုတိုဆိုင်ကယ်၊ အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကိုသာ လွှမ်းခြုံပါတယ်။ အိမ်ခြံမြေကို ထည့်သွင်းထားခြင်း လုံးဝမရှိပါ။ ဒီဥပဒေမှန်းက လက်ရှိအချိန်ထိ ပါလီမန်ဆီ ပို့ဆက်ထားရုံသာဖြစ်ပြီး တရားဝင် အာဏာတည်ခြင်းမရှိသေးပါ။ Bangkok Post သတင်းက ထိုင်း MP များက ဒီဥပဒေကို မူသဘောတူညီမှုအနေနှင့်သာ ထောက်ခံထားကြောင်း၊ ချို့ယွင်းချက်များအတွက် သက်သေခံရန်တာဝန်ကို ရောင်းသူဆီ ရွှေ့ပြောင်းပေးမည့်အကြောင်း ဆက်ဆွဲနေကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။
ကွန်ဒိုဝယ်သူများအတွက် နည်းနည်းသိသာလွန်ကျော်သွားတဲ့ အကာအကွယ်တစ်ခု ရှိပါသေးတယ် ။ ဒါက Condominium Act အရ ဆောက်လုပ်သူရဲ့ ဥပဒေအရ warranty တာဝန်နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကတည်းက ကွန်ဒိုတင်ကြိုမှာယူစာချုပ်များနှင့် ကာလရှည်နေထိုင်ခန်းချုပ်ဆိုမှုများကို လွှမ်းခြုံပေးထားတဲ့ Office of the Consumer Protection Board (OCPB) စည်းမျဉ်းများပါ။
အခြေအနေအမျိုးမျိုးအလိုက် ကာကွယ်နိုင်ပုံ
ကွန်ဒိုအသစ် လက်ခံယူချိန် - ဒါက အဖြစ်များဆုံးအခြေအနေဖြစ်ပြီး ဝယ်သူလက်ထဲ ကိစ္စတကယ်ရှိတဲ့ တစ်ခုတည်းသောအချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ Land Department မှာ ပိုင်ဆိုင်မှုလွှဲပြောင်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းမပြုလုပ်မီ လက်မှတ်ထိုးဖို့ ပြောင်းလဲအခြေအနေတွေကို သတ်မှတ်ထားနိုင်ပါတယ်။ တစ်ခါ မှတ်ပုံတင်ပြီးရင် တောင်းဆိုချက်အနေနှင့်သာ ဆက်ရပါလိမ့်မယ်။ ချို့ယွင်းချက်စာရင်းကို စာဖြင့်မပြီးမီ Land Office လွှဲပြောင်းမှုကို မစဉားစားပါနှင့်။ ထိုင်းသို့ ခရီးစဉ်နှင့် လက်ခံမှုတိုက်ဆိုင်ရင် ပြင်ဆင်ပြီးနောက် ထပ်စစ်ဆေးရပြီး ၇-၁၀ ရက်ခန့် ကာလကို ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါတယ်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင်ရင်း ပြန်ရောင်း (Resale) - Lemon Law ဖြစ်စေ၊ ဆောက်လုပ်သူရဲ့ warranty ဖြစ်စေ ဒီအခြေအနေမှာ အသုံးမပြုနိုင်ပါ။ Civil and Commercial Code ရဲ့ ဖျောက်ကွယ်ချို့ယွင်းချက် (hidden defects) စည်းမျဉ်းများကိုသာ အားထားရမည်ဖြစ်ပြီး ရောက်ရှိသိရသည့်နေ့မှ ၁ နှစ်အတွင်း တရားစွဲရပါတယ်။ သက်သေခံရန်တာဝန်ကလည်း ဝယ်သူဆီပြန်လာပြီး ဒီအချိန်ကျရင် ရောင်းသူက တိုင်းပြည်တခြားတစ်ခုမှာ ရောက်နေနိုင်ပါတယ်။
ကာလရှည်ငှားရမ်းမှု - OCPB စည်းမျဉ်းက အားစွန်းဆုံးပြဿနာဖြစ်တဲ့ အကြောင်းမဲ့ ငွေတိုက်ခံမှု ပြဿနာကို ဦးတည်ကိုင်တွယ်ပါတယ်။ ပုံမှန်ဟောင်းနွမ်းမှုကျော်လွန်တဲ့ ပျက်စီးမှု သက်သေမပြနိုင်ရင် ငွေချေးအိမ်ရှင်က ငွေပြန်ပေးဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စာဖြင့်ချုပ်ဆိုထားတဲ့ အထောက်အထားနှင့် ငှားချိန်ဓာတ်ပုံများ ရှိမှသာ တကယ်သက်ရောက်ပါတယ်။
ခန်းအတွင်းရှိ ပရိဘောဂနှင့် အသုံးအဆောင်များ - ဒါဟာ Lemon Law အသစ်က တကယ်အကူညီရနိုင်တဲ့နေရာဖြစ်ပါတယ်။ ကုမ္ပဏီဆီကဝယ်ထားတဲ့ အဲကွန်း၊ တိုက်ကပ်ရေချိုးခန်း၊ TV စတာတွေက ၆ လအတွင်း ချို့ယွင်းချက်ရှိပြီးလို့ မှတ်ယူတဲ့ warranty ကာလအောက်ကျပါလိမ့်မယ်။ ငွေချေးစာနှင့် warranty ကတ်တွေကို ခန်းစာချုပ်နာမည်နှင့် တူညီစွာ သိမ်းထားပြီး warranty သက်တမ်းကုန်ဆုံးအထိ ခွက်ဆွဲသိမ်းထားပါ။
နှိုင်းယှဉ်ဇယား
| အခြေအနေ | ဝယ်သူကို ကာကွယ်ပေးသည့်ဥပဒေ | အချိန်ကန့်သတ်ချက် | တောင်းဆိုနိုင်သည့်အရာ |
|---|---|---|---|
| ဆောက်လုပ်သူထံမှ ကွန်ဒိုအသစ် | Condominium Act B.E. 2522 standard contract | ၅ နှစ် ဗိသုကာအဆောက်အအုံ၊ ၂ နှစ် အခြားအစိတ်အပိုင်းများ (title registration ကနေ) | ဆောက်လုပ်သူထံမှ အခမဲ့ပြင်ဆင်ပေးမှု |
| ကွန်ဒိုတင်ကြိုချုပ်ဆိုစာချုပ် | OCPB regulated-business rules (၂၀၂၅ ကတည်း) | main contract လက်မှတ်ရေးထိုးအထိ | ချို့ယွင်းမှုအတွက် ငွေပြန်ရ၊ assignment ဒဏ်ငွေ ပိတ်ပင် |
| ကာလရှည်နေထိုင်ခန်းငှားစာချုပ် | OCPB rules + Civil and Commercial Code | ငှားစာချုပ်သက်တမ်းတစ်ခုလုံး | ငွေတိုက်ပြန်ရ၊ မမျှတသည့်စည်းကမ်းများ ပယ်ဖျက်ခံရ |
| အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်း/အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း | Lemon Law (ဇွန် ၁၆၊ ၂၀၂၆ အတည်ပြု draft) | ၆ လ ချို့ယွင်းချက်ကို ရှိသည်ဟုမှတ်ယူ | ပြင်ဆင်ခြင်း၊ လဲလှယ်ခြင်း၊ ဈေးလျှော့ခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်း |
| ကား/မိုတိုဆိုင်ကယ် | Lemon Law (ဇွန် ၁၆၊ ၂၀၂၆ အတည်ပြု draft) | ၁ နှစ် ချို့ယွင်းချက်ကို ရှိသည်ဟုမှတ်ယူ | ထပ်ခါထပ်ခါ ချို့ယွင်းလျှင် လဲလှယ်ခြင်း/ငွေပြန်ခြင်း |
| ပုဂ္ဂလိကပိုင်ရောင်းသူထံမှ ပြန်ရောင်းအိမ်ခြံမြေ | Civil and Commercial Code, hidden defects | ရောက်ရှိသိရသည့်နေ့မှ ၁ နှစ် | တရားရုံးမှတဆင့် လျော်ကြေးရရန် သို့မဟုတ် ဈေးလျှော့ရန် |
မှတ်သားထားသင့်သည့် အန္တရာယ်နှင့် အမှားများ
ချို့ယွင်းချက်စာရင်းမပါဘဲ လက်ခံမှုစာချုပ် လက်မှတ်ထိုးခြင်း - ဆောက်လုပ်သူတွေက ဝယ်သူပြောင်လျော်စွာ လက်ခံပြီးကြောင်း ဖော်ပြထားသည့်ပုံစံကို ရေးလိုက်တတ်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်: ချို့ယွင်းချက်တိုင်းကို ရက်စွဲနှင့် ဓာတ်ပုံနှင့်တကွ ကိုယ်တိုင်ရေးထားပြီး ဆောက်လုပ်သူကိုယ်စားလှယ်လက်မှတ်ဖြင့် မိတ္တူသိမ်းထားပါ။
warranty ကာလအတွင်း ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း - ၂ နှစ်နှင့် ၅ နှစ် Condominium Act warranty ကို အလိုအလျောက် တိုးမပေးပါ။ ကာကွယ်ရန်: WhatsApp/Line မှာ Sales Manager ကို စာပို့ရုံမက ဆောက်လုပ်သူထံ လွှဲပြောင်းရက်ကိုပါ ထည့်ပြီး စာဖြင့် အသိပေးစာ ပို့ပါ။
Lemon Law က ကွန်ဒိုကို ကာကွယ်ပေးမည်ဟု ထင်ခြင်း - ဒီဥပဒေမူကြမ်းက ကုန်ပစ္စည်းများအတွက်သာ ရေးထားပြီး အိမ်ခြံမြေအကြောင်း လုံးဝမပါဝင်ပါ။ ကာကွယ်ရန်: ဆောက်လုပ်သူနှင့် ညှိနှိုင်းရာမှာ ဒီဥပဒေကို မကိုးကားပါနှင့်၊ Condominium Act warranty ဟာ ပိုအားကောင်းပါတယ်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာသာပါသော ကြိုတင်ချုပ်ဆိုစာချုပ် - စာသားကွဲလွဲရင် တရားရုံးမှာ ထိုင်းစာသားက အနိုင်ရသည်။ ကာကွယ်ရန်: ဘာသာနှစ်မျိုးပါသည့် စာချုပ်ကိုသုံးပြီး ဘယ်ဗားရှင်းက ဦးစားပေးလဲဆိုတာ ဖော်ပြထားပါ၊ ငွေမတိုက်မီ ရှေ့နေကို စစ်ဆေးခိုင်းပါ။
စာချုပ်ထဲ ခွှင်ချကားလုက်ထားတဲ့ assignment ဒဏ်ငွေ - OCPB က ဒီစည်းကမ်းမျိုးကို regulated ကွန်ဒိုစာချုပ်ထဲ ပိတ်ပင်ထားပေမယ့် ငယ်ငယ်ဆောက်လုပ်သူတွေရဲ့ စာချုပ်တွေမှာ ရှိနေဆဲပါ။ ကာကွယ်ရန်: လက်မှတ်မထိုးမီ ဖျက်ပါ၊ လက်မှတ်ထိုးထားလျှင် OCPB စည်းမျဉ်းကိုးကားပြီး တိုင်ကြားနိုင်ပါတယ်။
ဆုံးမရသော ပြင်ဆင်ခြင်းစက်ဝန်း - ဆောက်လုပ်သူက ရောက်လာပြင်ဆင်ပေမယ့် အပြီးပြင်မရဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လာနေတတ်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်: အတည်ပြု ရက်စွဲကို စာဖြင့်သတ်မှတ်ပြီး လွတ်လပ်သော ကန်ထရိုက်တာငှားရန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်ပြန်ရရန် အခွင့်အရေးကို ညှိနှိုင်းသင့်ပါတယ်။
ရင်းမြစ်: Bangkok Post
ထိုင်းမှာ အိမ်ခြံမြေရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုပါသလား။ ထိုင်းအိမ်ခြံမြေအဖွဲ့က သင့်အတွက် သင့်လိုအပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော ပိုင်ဆိုင်မှုကို ရှာဖွေပေးရန် အသင့်ရှိပါသည်။