ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ပို့ကုန်ကုမ္ပဏီ ဖွင့်ခြင်း - ထိုင်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်မလိုဘဲ ၁၀၀% ပိုင်ဆိုင်နိုင်ပုံ (၂၀၂၆)

ရုရှားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက် ရေရှည်ကနေ ဆွေးလှော်ထားတဲ့ သရက်ပြားတွေကို ဗန်ကောက်ကဒါလုပ်ငန်းရုံကနေ ဝယ်ယူပြီး ကွန်တိန်နာနဲ့ အာလမတီနဲ့ ဝါဆောသို့ ပို့ကုန်လုပ်ငန်း လုပ်နေတယ်ဆိုပါစို့။ သူ့ရဲ့ ပထမဆုံး မေးခွန်းက အမြဲတမ်း တူတူပါပဲ - ‹ရှယ်ယာ ၅၁% ကိုင်ဖို့ ထိုင်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ကို ဘယ်မှာရှာရမလဲ› ဆိုတာပါ။

အဖြေက ‹ရှာစရာမလိုပါဘူး› ဆိုတာပါပဲ။ ကုန်ပစ္စည်းတစ်ကီလိုမှ ထိုင်းပြည်တွင်းမှာ မရောင်းချဘူးဆိုရင် ကုမ္ပဏီကို ၁၀၀% နိုင်ငံခြားသားပိုင်ဆိုင်နိုင်ပါတယ်။ Foreign Business License လိုမလိုပါဘူး၊ ထိုင်းနွမ်နီးရှယ်ယာရှင်တွေလိုမလိုပါဘူး၊ ထပ်ဆောင်း permit တွေလည်း မလိုအပ်ပါဘူး။

၁၉၉၉ ခုနှစ် Foreign Business Act (FBA) ရဲ့ ယုတ္တိကတော့ ရိုးရှင်းပါတယ် - List 3 အောက်ရှိ ကန့်သတ်ချက်တွေက ‹ပြည်တွင်းစျေးကွက်›အတွင်း ကုန်သွယ်မှုတွေကိုသာ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံပြင်ပမှာ ရောင်းချတဲ့ အရောင်းအဝယ်တွေကတော့ ဒီကန့်သတ်ချက်တွေရဲ့ အပြင်ဘက်မှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ ထိုင်းရှေ့နေတွေက ဒီလိုပုံစံကို ‹export-only company› လို့ ခေါ်ကြတာပါ။

ဒါပေမယ့် တစ်ချက်ပဲ ရှိတဲ့ ဥပဒေဆိုင်ရာ အားနည်းချက်တစ်ခုက တစ်ခုလုံးကို ပြိုကျစေနိုင်ပါတယ် - ပြည်တွင်းရောင်းချမှု တစ်ကြိမ်ရှိရင်တောင် လုံလောက်ပါတယ်။ ထိုင်းဖြန့်ချိသူတစ်ဦးကို စမ်းသပ်ကုန်ပစ္စည်းအနည်းငယ် ရောင်းချမိတာ၊ ကျန်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ပြည်တွင်းကော်ဖီဆိုင်ကို လွှဲပေးလိုက်တာ၊ သို့မဟုတ် ဗန်ကောက်က ဝယ်ယူသူဆီက စရံငွေယူလိုက်တာမျိုးက ကုမ္ပဏီကို ထိုင်းပြည်တွင်းအတွင်း လက်ကား/လက်လီ ကုန်သွယ်မှုလုပ်နေတယ်လို့ သတ်မှတ်ခံရနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ Foreign Business License ရယူဖို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံသားအများစုပိုင်ဆိုင်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံလိုအပ်ဖို့ သို့မဟုတ် တကယ့်အန္တရာယ်ကို ခံယူဖို့ ရွေးချယ်စရာတွေပဲ ကျန်တော့မှာပါ။ FBA Section 36 အောက်က နွမ်နီးရှယ်ယာစနစ်က ဒဏ်ငွေ ဘတ် ၁ သန်းအထိနဲ့ ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်အထိ ရှိနိုင်ပါတယ်။ Department of Business Development (DBD) ကလည်း ထိုင်းရှယ်ယာရှင်တွေရဲ့ ငွေရင်းမြစ်ကို ယခင်ကထက် ပိုပြီး တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးနေပါတယ်။

အမြန်သိသင့်သည်များ

• ၁၀၀% နိုင်ငံခြားသားပိုင်ဆိုင်မှု ကို ထိုင်းကုမ္ပဏီတစ်ခုက ထိုင်းပြည်တွင်း လုံးဝမရောင်းချဘဲ ပြင်ပနိုင်ငံသို့သာ တင်ပို့ရောင်းချမယ်ဆိုရင် ရရှိနိုင်ပါတယ်။ Foreign Business License မလိုအပ်ပါ။
• ထိုင်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် လုံးဝမလိုအပ်ပါ - ရှယ်ယာအရင်းအနှီးမှာဖြစ်စေ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထဲမှာဖြစ်စေ။
• ပို့ကုန်တွေအတွက် VAT ၀% ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုင်းသွင်းအားသူတွေဆီက ဝယ်ယူတဲ့ ပစ္စည်းအတွက်ပေးရတဲ့ VAT ၇% ကတော့ VAT operator အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ပြီးပါက ပြန်လည်တောင်းခံနိုင်ပါတယ်။
• မှတ်ပုံတင်အရင်းအနှီး ဘတ် ၂ သန်း ကို နိုင်ငံခြားဝန်ထမ်းတစ်ဦးအတွက် Work Permit တစ်ခုစီအတွက် လိုအပ်ပြီး၊ နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးစီအတွက် ထိုင်းဝန်ထမ်း ၄ ဦး ငှားရမ်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဝေးမှစီမံခန့်ခွဲမယ်ဆိုရင် ဒီစည်းကမ်းချက်တွေ ပိုပေါ့ပါတယ်။
• ထိုင်းရဲ့ ပို့ကုန်တန်ဖိုးက ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၃၉.၆ ဘီလီယံ ရောက်ခဲ့ပြီး၊ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ၁၂.၉% တိုးတက်ခဲ့ပါတယ်။
• ASEAN, တရုတ်, ဂျပန်, အော်စတြေးလျနဲ့ RCEP အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေနဲ့ ရှိတဲ့ Free Trade Agreement တွေကြောင့် origin certificate ပြသနိုင်ရင် အခွန်နှုန်းလျော့ချရရှိပါတယ်။

သိထားသင့်တဲ့ အခြေခံအချက်များ

• ကိုယ်ပိုင်လီမိတက်ကုမ္ပဏီတစ်ခုအတွက် အနည်းဆုံးရှယ်ယာရှင် နှစ်ဦး ပဲ လိုအပ်တော့ပါတယ် - Civil and Commercial Code ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပြင်ဆင်ပြီး၊ ယခင်က ရှယ်ယာရှင် သုံးဦးလိုအပ်ချက်ကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါပြီ။
• ကော်ပိုရိတ်အခွန်နှုန်းက ၂၀% ဖြစ်ပါတယ်။ ငွေချေထားတဲ့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဘတ် ၅ သန်းအောက်နဲ့ နှစ်စဉ်ဝင်ငွေ ဘတ် ၃၀ သန်းအောက်ရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေက အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ခွန်နှုန်းကို ခံစားနိုင်ပါတယ် - ပထမ ဘတ် ၃၀၀,၀၀၀ အမြတ်အပေါ် အခွန်ကင်းလွတ်ပြီး၊ ဘတ် ၃ သန်းအထိ ၁၅% သာ ကျသင့်ပါတယ်။
• နှစ်စဉ်ကုန်သွယ်မှုပမာဏ ဘတ် ၁.၈ သန်း ကျော်လျှင် VAT မှတ်ပုံတင်ရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါတယ်။ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ ပထမနေ့ကတည်းက စေတနာအလျောက် မှတ်ပုံတင်ထားတာက ပိုကောင်းပါတယ်၊ မဟုတ်ရင် ပေးထားရတဲ့ VAT ငွေက ကုန်ကျစရိတ်ထဲ ပိတ်နေပါလိမ့်မယ်။
• ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့မှုတိုင်းကို Customs Department ရဲ့ e-Customs (Paperless) စနစ်နဲ့ digital certificate နဲ့ မှတ်ပုံတင်ရပါတယ်။ ဒါမပါဘဲ export declaration ဆိုတာ တင်လို့မရပါ။
• ထိုင်းကုမ္ပဏီတိုင်းက စာရင်းစာအုပ်များ မှန်ကန်စွာထိန်းသိမ်းရပြီး၊ ဝင်ငွေမရှိသည့်တိုင် နှစ်စဉ် audit ပြုလုပ်ထားသော ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်း တင်ရပါတယ်။
• ထိုင်းရဲ့ ထိပ်တန်းပို့ကုန်အမျိုးအစားတွေမှာ လျှပ်စစ်နဲ့ အီလက်ထရွန်းနစ်ပစ္စည်းများ၊ ကားနဲ့ကားစိတ်ပစ္စည်းများ၊ သဘာဝဂုတ်ပာနဲ့ ဂုတ်ပာထုတ်ကုန်များ၊ ကျောက်မျက်ရတနာနှင့် လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ပလတ်စတစ်နှင့် ဓာတုပစ္စည်းများ၊ လယ်ယာစားသောက်ကုန်နှင့် ပင်လယ်စာများ ပါဝင်ပါတယ်။

ခုတော့ ကျန်းမာရေးအားနည်းချက်ဆန်ဆန် အချက်အလက်တစ်ခုကို ပြောရရင် - ၂၀၂၅ လို စံချိန်နှစ်တစ်နှစ်ကို အနာဂတ်ခန့်မှန်းမှုအတွက် အခြေခံစံနှုန်းအဖြစ် မယူသင့်ပါဘူး။ စျေးကွက်ခန့်မှန်းချက်တွေအရ ဒီတိုးတက်မှုရဲ့ အများစုက အမေရိကန်ရဲ့ အခွန်အသစ်တွေ စတင်မခံရမီ ဝယ်ယူသူတွေက ကြိုတင်ပို့ကုန်တင်ပို့ခဲ့ကြပြီး ကုန်လှောင်ရုံတွေကို ကြိုတင်ဖြည့်ခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။ ၁၂.၉% တိုးတက်နှုန်းကို ရှေ့ဆက်တိုးတက်ဦးမယ်လို့ ယူဆပြီး ဘဏ္ဍာရေးမော်ဒယ်တစ်ခု တည်ဆောက်ခြင်းက အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

ဒုတိယအချက်က VAT ပြန်အမ်းငွေနဲ့ ပတ်သက်ပါတယ်။ ပြန်အမ်းခံပိုင်ခွင့်တော့ ရှိပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် Revenue Department က ပို့ကုန်လုပ်ငန်းသစ်တွေကို ပုံမှန် desk audit လုပ်လေ့ရှိပြီး၊ လာမည့်လတွင်း ငွေမကျရောက်ပါဘူး။ ပုံမှန်အားဖြင့် လများစွာ ကြာနိုင်ပြီး၊ တင်ပို့မှုတစ်ခုချင်းစီအတွက် စာရွက်စာတမ်းများ တောင်းခံခံရမှသာ ရရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါကို ငွေသားလည်ပတ်မှုအကွက်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရန်ငွေကို အလျော်အစားစီစဉ်ထားသင့်ပါတယ်။

နောက်ထပ်သတိပေးစရာတစ်ခုက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားဆက်နွယ်တဲ့ ကုမ္ပဏီဖွဲ့စည်းပုံတွေကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု တင်းကျပ်လာနေတာပါ - DBD က မြေယာပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားဆက်နွယ်ကုမ္ပဏီ ၃၆,၀၀၀ ကျော်ကို ထိုင်းနွမ်နီးရှယ်ယာရှင်တွေနောက်ကွယ်က တကယ့်နိုင်ငံခြားထိန်းချုပ်မှုကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတွေဆီ အာရုံစိုက်ပြီး စစ်ဆေးနေတယ်လို့ သတင်းထွက်ရှိပါတယ်။ မြေယာမပိုင်ဆိုင်တဲ့ export-only ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ဒီအန္တရာယ်ကနေ ကင်းလွတ်ပေမယ့်၊ ဒါက ထိုင်းစည်းမျဉ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့တွေ ဘယ်ဘက်ကို ရွေ့လျားနေတယ်ဆိုတာကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။

စတင်ဖို့ လုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်

1. ပို့ကုန်မော်ဒယ်ကို စာရွက်ပေါ်တင်ပါ - ကုမ္ပဏီရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်များထဲမှာ ပို့ကုန်နဲ့ ဆက်စပ်လုပ်ငန်းများကို ပေါ်လွင်စွာဖော်ပြပြီး၊ ထိုင်းပြည်တွင်း လက်ကား/လက်လီရောင်းချခြင်းကို ပြတ်သားစွာ ဖယ်ထားပါ။ စစ်ဆေးရေးအရာရှိတွေ ပထမဆုံးကြည့်မှာ ဒီစာရွက်ပါပဲ။
2. ကုမ္ပဏီအမည် ကြိုတင်ကြေညာသိမ်းဆည်းပါ - DBD မှာ လုပ်ဆောင်ရမှာဖြစ်ပြီး၊ ရက် ၃၀ အတွင်း အကျုံးဝင်ပါတယ်။
3. အရင်းအနှီးသတ်မှတ်ပါ - ထိုင်းပြည်တွင်း နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားဝန်ထမ်း မရှိဘူးဆိုရင် အနည်းငယ်ပဲ လိုပါတယ်။ Work Permit နဲ့ Non-B ဗီဇာ လိုအပ်ရင်တော့ နိုင်ငံခြားဝန်ထမ်းတစ်ဦးစီအတွက် ဘတ် ၂ သန်းနဲ့ ထိုင်းဝန်ထမ်း ၄ ဦး ငှားရန် စီစဉ်ပါ။
4. ကုမ္ပဏီကို မှတ်ပုံတင်ပါ - Memorandum, founders' meeting, မှတ်ပုံတင်ခြင်းတို့ကို ပြီးမြောက်ရန် လက်မှတ်များနဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ ပြည့်စုံစွာ ပြင်ဆင်ထားလျှင် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ပြီးဆုံးနိုင်ပါတယ်။
5. Revenue Department မှာ Tax ID ရယူပြီး VAT မှတ်ပုံတင်ပါ - VAT မှတ်ပုံတင်ခြင်းမရှိဘဲ ပို့ကုန် ၀% အခွန်နှုန်းက အကျိုးရှိမှာ မဟုတ်ပါ။
6. ကော်ပိုရိတ်ဘဏ်အကောင့်ဖွင့်ပါ - ထိုင်းဘဏ်တွေက ဒါရိုက်တာကိုယ်တိုင်လာရောက်ဖို့၊ ကုမ္ပဏီ charter, ရှယ်ယာရှင်စာရင်းနဲ့ ကုန်ပစ္စည်းစီးဆင်းမှု ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါက ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုင်းကို တကယ်သွားရမယ့် အဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ကြိမ်တည်းနဲ့ ပြီးတာမျိုး ရှားပါတယ်။
7. ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ် Customs မှာ မှတ်ပုံတင်ပါ၊ digital certificate ဖန်တီးပြီး customs broker တစ်ဦး ရွေးချယ်ပါ။ ပထမဆုံး declaration ကို HS code မှားထည့်လိုက်ရင် ကွန်တိန်နာရက်များစွာ ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။
8. ကုန်ပစ္စည်းအလိုက် permit လိုအပ်ချက်ကို စစ်ဆေးပါ - အစားအစာနဲ့ ကော်စမက်တစ်တွေက ထိုင်း FDA လို့ ခေါ်တဲ့ Food and Drug Administration အောက်ကနေ ဖြတ်သန်းရပြီး၊ သစ်၊ ဂုတ်ပာနဲ့ လယ်ယာကုန်ပစ္စည်းအချို့တွေက သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနတွေရဲ့ ပို့ကုန်ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်ပါတယ်။ ကုန်ပစ္စည်းကုဒ်ပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။
9. Incoterms 2020 အောက်မှာ စာချုပ်များရေးဆွဲပါ၊ ထောက်ပံ့သူတွေဆီက origin certificate တောင်းယူပါ - ASEAN အတွက် Form D, တရုတ်အတွက် Form E, RCEP form တို့ ပါဝင်ပါတယ်။ ဝယ်ယူသူ သက်သာစေမယ့် အခွန်ကွာခြားချက်က သင့်ရဲ့အမြတ်ငွေပါပဲ။
10. ပထမလကတည်းက စာရင်းကိုင်စနစ် ချမှတ်ပါ - PP.30 လစဉ်ဖိုင်လင်၊ withholding tax, ဝန်ထမ်းလူမှုဖူလုံရေးနှင့် နှစ်စဉ် audit တို့ပါဝင်ပါတယ်။

ကျွန်တော့်အကြံဉာဏ်ကတော့ ပထမနှစ် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ ဘတ် ၃၀-၅၀ သန်းအကြားလို့ ခန့်မှန်းရပြီး တစ်ဦးရဲ့ကုန်ပစ္စည်းကို ကုန်သွယ်နေတယ်ဆိုရင် BOI ထောက်ပံ့မှုမပါတဲ့ standard export-only ကုမ္ပဏီပုံစံက သင့်တော်ဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်ကျစရိတ် သက်သာပြီး၊ မှတ်ပုံတင်ရလွယ်ကူပြီး၊ investment board ကို အစီရင်ခံရမယ့် တာဝန်တွေလည်း ခံရမှာ မဟုတ်ပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်ဖို့၊ စက်ရုံအတွက် မြေယာပိုင်ဆိုင်ဖို့ သို့မဟုတ် စက်ကိရိယာတွေကို အခွန်ကင်းလွတ်စွာ တင်သွင်းဖို့ စီစဉ်ထားမှသာ BOI လမ်းကြောင်းက အဓိပ္ပါယ်ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီအားလုံးက သင့်အတွက် လုံးဝသက်ဆိုင်မှာ မဟုတ်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုလည်း ရှိပါတယ် - ထိုင်းလူမျိုးဝယ်ယူသူတွေဆီ သင့်ကုန်ပစ္စည်းအချို့ရောင်းချမယ်ဆိုရင် ဖွဲ့စည်းပုံကို ပထမနေ့ကတည်းက ကွဲပြားစွာ ဒီဇိုင်းဆွဲထားသင့်ပါတယ်၊ နောက်မှ ပြင်ဆင်ချင်တာမျိုး မဖြစ်သင့်ပါ။

သတင်းရင်းမြစ် - Realty-Phuket.com

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စတင်ဖို့ စိတ်ကူးရှိနေပါသလား။ ထိုင်းအိမ်ခြံမြေ ရဲ့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များက အထောက်အကူပေးဖို့ အသင့်ရှိပါတယ်။